Δεν είναι απλά χρώμα. Είναι χημεία. Ο χυμός του ροδιού έχει χαμηλό pH, περίπου 2.9 με 3.2, κάτι που τον κάνει εξαιρετικά οξύ. Όταν αυτές οι ανθοκυανίνες έρθουν σε επαφή με τις ίνες του υφάσματος, ειδικά αν είναι βαμβακερό ή λινό, δημιουργούν έναν ισχυρό δεσμό που «κλειδώνει» το χρώμα μέσα στην ίνα. Είναι σχεδόν σαν να βάφεις το ρούχο σου με φυσική βαφή.
Πολλοί ρωτάνε πωσ βγαινει το ροδι απο τα ρουχα χωρίς να καταστραφεί η ύφανση. Η απάντηση κρύβεται στην ταχύτητα. Όσο το υγρό είναι ακόμα νωπό, τα μόρια του χυμού δεν έχουν προλάβει να οξειδωθούν πλήρως. Μόλις το οξυγόνο κάνει τη δουλειά του, ο λεκές γίνεται καφέ-μαύρος και τότε, ειλικρινά, καλή τύχη.
Πρώτες βοήθειες: Τι να κάνεις τα πρώτα 120 δευτερόλεπτα
Μην τρίψεις τίποτα. Αυτό είναι το νούμερο ένα λάθος. Αν τρίψεις, σπρώχνεις τη χρωστική βαθύτερα, στις εσωτερικές στοιβάδες του νήματος. Πάρε ένα κομμάτι χαρτί κουζίνας ή ένα καθαρό λευκό πανί και ταμπόναρε την περιοχή. Πίεσε δυνατά για να απορροφηθεί όσο το δυνατόν περισσότερη υγρασία.
Μετά, τρέξε στη βρύση. Ρίξε κρύο νερό από την ανάποδη μεριά του υφάσματος. Αυτό είναι ένα κόλπο που πολλοί αγνοούν. Αν ρίξεις νερό από την μπροστινή μεριά, σπρώχνεις τον λεκέ μέσα. Από την ανάποδη, τον «πετάς» έξω από τις ίνες. Αν είσαι τυχερός και το ρούχο είναι συνθετικό, το 60% του λεκέ μπορεί να φύγει μόνο με αυτή την κίνηση.
Η μέθοδος του βραστού νερού για ανθεκτικά υφάσματα
Αυτή η τεχνική είναι παλιά, της γιαγιάς, αλλά λειτουργεί αν το ύφασμα αντέχει υψηλές θερμοκρασίες, όπως ένα βαμβακερό τραπεζομάντιλο.
- Τέντωσε το λερωμένο ύφασμα πάνω από ένα μπολ ή μια λεκάνη.
- Στερέωσέ το με ένα λάστιχο για να είναι τσίτα.
- Βράσε νερό στους 100°C.
- Ρίξε το νερό με δύναμη από ύψος περίπου 30-40 εκατοστών κατευθείαν πάνω στον λεκέ.
Η θερμότητα και η πίεση του νερού διασπούν τους δεσμούς των τανινών. Είναι μια βίαιη αλλά αποτελεσματική μέθοδος. Προσοχή όμως: αν το κάνεις αυτό σε μεταξωτό ή μάλλινο, απλά θα το πετάξεις στα σκουπίδια γιατί θα «μπει» ή θα καεί η ίνα.
Το οπλοστάσιο της κουζίνας: Ξύδι, Λεμόνι και Μαγειρική Σόδα
Αν το νερό δεν έκανε τη δουλειά, πάμε στα βαριά όπλα της κουζίνας. Το λευκό ξύδι είναι ο καλύτερος φίλος σου εδώ. Η οξύτητά του εξουδετερώνει τις χρωστικές του ροδιού.
Ανακάτεψε ένα κουταλάκι του γλυκού υγρό πιάτων με μια κουταλιά της σούπας λευκό ξύδι σε ένα φλιτζάνι κρύο νερό. Άπλωσε το μείγμα στον λεκέ και άφησέ το να δράσει για 15 λεπτά. Μετά, ξέπλυνε. Αν δεις ότι επιμένει, φτιάξε μια πάστα από μαγειρική σόδα και λίγο νερό. Η σόδα δρα ως ήπιο λειαντικό και απορροφητικό. Την αφήνεις πάνω μέχρι να στεγνώσει και μετά βουρτσίζεις ελαφρά.
Πίνακας: Αποτελεσματικότητα υλικών ανά τύπο υφάσματος
|
Υλικό Καθαρισμού |
Τύπος Υφάσματος |
Ποσοστό Επιτυχίας |
Χρόνος Αναμονής |
|
Βραστό Νερό |
Βαμβακερό/Λινό |
85% |
Άμεσα |
|
Λευκό Ξύδι & Υγρό Πιάτων |
Όλα τα υφάσματα |
75% |
15-20 λεπτά |
|
Οξυζενέ (3%) |
Μόνο Λευκά |
95% |
10 λεπτά |
|
Μαγειρική Σόδα |
Χαλιά/Ταπετσαρίες |
60% |
Μέχρι να στεγνώσει |
|
Αμμωνία (αραιωμένη) |
Χοντρά υφάσματα |
50% |
5 λεπτά |
Λευκά ρούχα και ο φόβος του «ροζ»
Στα λευκά, το ρόδι είναι εφιάλτης γιατί αφήνει μια ελαφριά ροζ σκιά ακόμα και μετά το πλύσιμο. Εδώ δεν χωράνε ημίμετρα. Το οξυζενέ (υπεροξείδιο του υδρογόνου) είναι η λύση, αλλά μόνο αν το ρούχο είναι 100% λευκό. Το οξυζενέ δρα ως λευκαντικό χωρίς τη σκληρότητα της χλωρίνης που μπορεί να κιτρινίσει τις ίνες.
Βάζεις λίγο οξυζενέ πάνω στον λεκέ, βλέπεις τις μπουρμπουλήθρες να βγαίνουν (αυτή είναι η οξυγόνωση που διαλύει το χρώμα) και μετά από 10 λεπτά ξεπλένεις με κρύο νερό. Μην το αφήσεις στον ήλιο να στεγνώσει με το οξυζενέ πάνω, γιατί θα κάνει λεκέ από την ηλιακή ακτινοβολία.

Τι γίνεται με τα ευαίσθητα; Μετάξι και Μάλλινα
Εδώ τα πράγματα σκουραίνουν. Μην διανοηθείς να βάλεις σόδα ή βραστό νερό σε ένα κασμιρένιο πουλόβερ. Θα το καταστρέψεις ανεπανόρθωτα. Για τα ευαίσθητα, η καλύτερη λύση είναι το καθαρό οινόπνευμα.
- Βρέξε ένα βαμβάκι με οινόπνευμα.
- Ταμπόναρε το λεκέ από την έξω πλευρά προς τα μέσα.
- Χρησιμοποίησε κρύο νερό για το ξέπλυμα.
- Αν ο λεκέ είναι μεγάλος, μην το ρισκάρεις. Πήγαινέ το στο καθαριστήριο και πες τους ακριβώς τι είναι. Το 20% των λεκέδων σε ευαίσθητα υφάσματα γίνονται μόνιμοι επειδή οι ιδιοκτήτες προσπάθησαν να τους βγάλουν μόνοι τους με λάθος τρόπο.
Λεκέδες σε χαλιά και καναπέδες
Εδώ δεν μπορείς να βάλεις το ύφασμα κάτω από τη βρύση. Η κατάσταση απαιτεί στρατηγική «στεγνού» καθαρισμού. Θα χρειαστείς ένα μείγμα από δύο φλιτζάνια χλιαρό νερό και μια κουταλιά της σούπας υγρό πιάτων.
Χρησιμοποίησε ένα σφουγγάρι και κάνε κυκλικές κινήσεις. Μετά, πάρε ένα άλλο πανί βρεγμένο μόνο με νερό για να αφαιρέσεις τη σαπουνάδα. Το μυστικό στα χαλιά είναι η υπομονή. Ίσως χρειαστεί να επαναλάβεις τη διαδικασία 4 ή 5 φορές. Αν το χαλί είναι χειροποίητο μάλλινο, προσοχή στο νερό. Η υγρασία που μένει στη βάση του χαλιού μπορεί να προκαλέσει μούχλα ή να σαπίσει το στημόνι.
Το πλυντήριο είναι το τελευταίο στάδιο
Ποτέ μην βάζεις ένα ρούχο με λεκέ από ρόδι κατευθείαν στο πλυντήριο χωρίς προεργασία. Η θερμοκρασία της πλύσης (ακόμα και οι 40°C) θα «ψήσει» τον λεκέ πάνω στην ίνα. Πρώτα κάνεις όλα τα παραπάνω, βεβαιώνεσαι ότι ο λεκές έχει εξαφανιστεί οπτικά κατά 90%, και μετά το βάζεις για πλύσιμο.
Χρησιμοποίησε ένα απορρυπαντικό με ένζυμα. Τα ένζυμα είναι πρωτεΐνες που «τρώνε» τους οργανικούς λεκέδες. Διάλεξε ένα πρόγραμμα με επιπλέον ξέβγαλμα. Και το πιο σημαντικό: πριν το απλώσεις ή το βάλεις στο στεγνωτήριο, έλεγξε αν έφυγε ο λεκές. Αν στεγνώσει με θερμότητα και ο λεκές είναι ακόμα εκεί, τότε έγινε μέρος του ρούχου για πάντα.
Ίσως ακούγεται υπερβολικό, αλλά το ρόδι είναι από τα δυσκολότερα φρούτα. Κάποιοι λένε ότι είναι χειρότερο κι από το κόκκινο κρασί. Προσωπικά, νομίζω ότι αν δράσεις μέσα στα πρώτα πέντε λεπτά, έχεις 95% πιθανότητα να σώσεις την παρτίδα. Αν το θυμηθείς την επόμενη μέρα, ε, ίσως είναι ώρα να αγοράσεις ένα καινούργιο πουκάμισο ή να μάθεις να ζεις με μια μικρή ροζ ανάμνηση από εκείνο το γεύμα.